Kafadanbacaklılar İstilası

Magma Haber Yazısı 

Yazı ve Fotoğraf: Mert Gökalp

Aşırı avcılıkla azalan balık popülasyonları, fosil gazların yakılması sonucu artan okyanus sıcaklıklarıyla gelen El Nino, asitleşen denizler ve global mercan beyazlaması vakaları, okyanusların orta yerinde Ekvator kuşağında dönüp dolaşan devasa plastik çöp yığınları… Gezegenin hangi bölgesine gidersek gidelim insanın doğayı ve ekosistemi etkilemediği bir nokta bulunmamakta! Ancak yeni yayınlanan bir bilimsel araştırmanını sonuçları deniz ekosisteminde oluşan bu değişikliklerin bir grup canlıya yaradığını gösteriyor. İlginç bir şekilde bilim insanları Dünya genelinde 1990’lardan beri kafadanbacaklıların av miktarının artmakta olduğunu fark etti. Ancak ülkemizde de olduğu gibi genellikle her ülkenin balıkçılık verisine güvenmemek gerekiyor, çünkü bu veriler çeşitli sebeplerle yanlış şekilde kayda geçebilmekte. Bu nedenle de av miktarındaki artış günümüzde okyanuslarda daha çok ahtapot, kalamar ve sübye bulunmakta anlamına gelmeyebilir. Bu sorunu çözebilmek için Adelaide Üniversitesinden Zoe Doubleday önderliğindeki bir ekip düzenledikleri 32 adet saha çalışmasının yanı sıra, tüm Dünyadan bilim insanlarının katılımıyla geçtiğimiz 60 yılı kapsayan güvenilir bir veri seti hazırladı. Çalışma sonucunda ortaya çıktı ki, Evet! İngiltere’den Japonya’ya okyanuslardaki kafadanbacaklı sayısı 1950’lerden bu yana tavan yapmış durumda. Bu artış sadece açık deniz türleri değil Sepia elegans gibi nispeten kıyıya yaşayan sübye gibi türleri de kapsamakta. Peki omurgasızlar arasındaki en zeki canlılar olan kafadanbacaklılar değişen şartlarda neden bu kadar başarılı? Araştırmacılara göre kafadanbacaklılar ekosistemdeki değişikliklere karşı adapte olabilmekte ve hızlı aksiyon gösterebilmekteler. Bir başka muhtemel cevap ise ortamdaki avcı balıkların azalması. Kafadanbacaklıları avlayan veya onlarla besin rekabetine giren balıkların yakalanması sonucu insanoğlu besin zincirinde düzensizlikler yaratarak hızlı uyum yeteneği bulunan kafadanbacaklıların doldurduğu boşluklar oluşturmakta. İklim değişikliği ise bir başka ihtimal, artan okyanus sıcaklıkları zaten hızlı olan üreme oranlarını arttırmış olabilir ki bu daha fazla sekiz kollu bebek demek. Ancak daha fazla ahtapot, kalamar ve sübye demek bu canlıların daha fazla avlayacağı demek oluyor k i bu yaratıklar gezegendeki en doymak bilmez avcılar arasındadır, bazısı günde vücut ağırlığının yüzde otuzu kadar avlanabilir. Doubleday birçok kafadanbacaklının yamyam olduğunu belirtmekte; ‘‘ Doğada rekabeti dengeye getiren şeyler mutlaka oluşmaktadır, önce biz mi onları yiyeceğiz yoksa onlar mı birbirlerini yemeye başlayacaklar bilemiyorum.’’




Leave a Reply

Your email address will not be published.

*

error: Content is protected !!